‘Mam, ik weet niet goed met wie ik ga spelen vanmiddag…’ , Pap, welke pizza zal ik kiezen’? Het dagelijks leven van onze kinderen zit vol met keuzemomenten. Grote en kleine. Benieuwd hoe jij hier als ouder ook leerzaam op in kunt springen? Lees dan vooral even verder!

Als ouder leer jij jouw kind basisvaardigheden en zorg je daarnaast voor een veilige basis waarin geleerd mag en kan worden. De natuurlijke ontwikkeling hiervan is hoe ouder een kind raakt hoe onafhankelijker het wordt. Een belangrijk onderdeel van het onafhankelijker worden is ‘Zelf Keuzes maken’.

Als kinderen zelf keuzes mogen maken:

  • Stimuleert dit het zelfvertrouwen.
  • Voedt het creatief denken.
  • En leert het ze verantwoordelijkheid.

Hoe kan jij dit keuze proces stimuleren als ouder?

Oefenen
Oefen zelf door thuis kleine afgebakende keuzes voor te schotelen. Kies verschillende opties die jou volstrekt om het even zijn, maar waar je kind wellicht een duidelijke voorkeur in heeft. ‘Wil je smeerkaas of boterhamworst op jouw boterham?’ ‘Trek je de blauwe sokken aan of de grijze?’
Naarmate een kind ouder wordt, kan je de keuzes uitbreiden in opties, of ze wat complexer maken. Het gaat erom dat je dit langzaam opbouwt, en je kind zich steeds verantwoordelijker zal gaan voelen voor wat hij of zij heeft gekozen.

Lean back
Als jij ziet dat jouw kind ergens over aan het twijfelen is… Voel mee, maar maak niet de keuze voor ze. Vertel dat jij dit herkent en ook wel eens doormaakt als kind en nog steeds als volwassene. Dat je ziet dat hij/zij het lastig vindt om een keuze te maken, maar spring niet in de bres. Soms kunnen kinderen nog niet altijd de gevolgen van hun keuze overzien. Dit kan je er bij vertellen als je kinderen een eigen keuze maken. Als hij of zij mag kiezen tussen een dikke of dunne jas, vertel er dan bij dat de een wellicht te heet is voor die dag, of juist te koud. En dan… Zwijg! 😉 Probeer niet te sturen en ze te beroven van een ‘leeftijdsgeschiktekeuzemaakkans’.

Mag ik je wat vragen?
Als jij ziet dat jouw kind blokkeert of zich misschien zonder rekening te houden met anderen ergens instort of overal ja op zegt (dan maak je stiekem ook geen keuze) vraag dan of het ok is als je met ze meedenkt.
Gebruik woorden als; ‘Het klinkt alsof je niet helemaal zeker bent van wat je wilt, het lijkt of je vastloopt in jouw beslissing, het lijkt of je een gehaast beslissing wilt nemen.’ Zo benoem je wat er gaande is, dit kan (!) kalmerend werken.

Vragen als

  • Wat spreekt je aan om het wel te doen? Waarom zou je het wel willen doen? Geven de kans om na te gaan waarom iets in eerste instantie aansprak of niet.
  • ‘Wil je er nog even over nadenken?’, bieden rust en tijd om de keuze te overzien.
  • ‘Wat is er leuk aan en wat is er niet leuk aan?’, ‘Zou je het wél doen als…’ bieden een nadenkproces voor twijfelaars.
  • ‘Wat gebeurt er als je die keuze hebt gemaakt, wat zijn de gevolgen?’ of ‘Hoe kun je rekening houden met de anderen?’ laten kinderen keuzes vanuit een ander perspectief zien.
  • ‘Wat vind je zelf het leukst?’, ‘Wat vind je zelf het belangrijkst?’, ‘Wat zou je kiezen als alles mogelijk was en je nergens rekening mee hoefde te houden? Geven inzicht in de eigen wil voor kinderen die bang zijn om een keuze te maken

Soms is het maken van een voor- en tegenlijstje ook heel inzichtelijk en kan jij als ouder enorm helpen door te relativeren, humor en creativiteit in te zetten. Een snoepje is maar een snoepje hè. De keuze nu voor een aardbeienlolly betekent niet dat je vanaf nu de rest van jouw leven alleen nog maar aardbeienlolly’s mag eten. En valt iets tegen dan kan je een andere keer een andere keuze maken.

Structuur
Als er aandacht is geweest voor de struggle is het tijd voor structuur. Geef aan dat de beslissing bij het kind ligt. Spreek dan een tijdsbestek af, in een winkel bijvoorbeeld; ‘We halen de boodschappen bij de groente- en fruitafdeling en daarna hoor ik graag wat jouw keuze is.’ ‘We gaan nu eerst naar opa en oma, daarna kan je vertellen wat je gekozen hebt. Zo kan je kind in de tussentijd de mogelijkheden onbewust verwerken en beslist hij daarna waarschijnlijk beter en gemakkelijker.

Ook als een kind een weloverwogen keuze maakt, kan deze beslissing toch anders uitpakken dan gehoopt. Door kinderen zelf te betrekken in het proces van keuzes maken, zullen ze zich meer gehoord voelen en minder de behoefte hebben om op zo een moment boos te worden.. Winwin dus!

Het lastige keuzes is dat keuze spijt op kan leveren, maar het meeste spijt hebben mensen van keuzes die ze nooit hebben gemaakt.